Ez nivisê xoyê heştê verî de Cezayîr de rolê Arabkî ser ro vindetî bî û mi nivisê xo bi persa “Ma gelo ma de se beno? TRT 6 ziwanê komunîkasyonê modernî bîyena ziwanê Kurdan de şîkîno rolêde senên kay bikero?“ qedêna bî. Bêguman ma pêro zanenîme. TRT 6 asmên ra war ro nêgina. Wuncîya ma zanenîme ne Dewleta Tirkîye, ne Hukumatê Erdoganî u ne kî AKPye dostê Kurdan niyê, Kurdan ra hes nêkenê.

Sey çîyanê bînan avakerdişê nê televîzyonî kî girêdayîyê tekoşina şarê ma bî. Serede tekoşina şarê ma û şertanê Dînya dewlete kerde mecbur, ke na game bierzo.

No nêno a mana, ke Kurdan ser ro zulm û zor darîya we, ziwan û kulturê Kurdan ser ro, organîzasyonanê Kurdan ser ro qedexeyî darîyayî we, Kurdî bî azad. Nê pratîk de zafêrîya çîyan sey verî vindetîya. Huna roja 28ê çeleyî sebeta ke hurêndîya “Van“î de Wan nivisîyo, Kurmancî qesê kerîyo, derheqê namzetê serekbeledîyaya Wanî yê DTPye dawa bîye ra.

La belê ganî merdim wuncîya kî bizano, ke her çiqas ke problemê kurdan sey verî vindetîye kî, na game seba çareserîyêde bêşîdetî, seba zemînêde legal de polîtîka kerdene, seba ziwanê rojanî bîyena ziwanê Kurdan, na gamêde rind a.

çike na tenya yew linga na gam a. Heto bîn ra sey di rîyanê madalyonî, lingêde na gama bîne kî esta. Ma gelo hetê madalyonî yê bînî de çi estê? Yew: Bi na game kî dewete îdeolojîyê xoyo “fîraz“ paymal kerd. Her çqas ke Erdogan vano: “Ma Tirk, Kurd, çerkez, Abaza, Laz pêro pîya şarê Tirkî me.“ kî şima Erdoganî de nîya medêrê. Erdogan nêzano şar/netew/nasyon çiko. Bi na game, bi nê televîzyonî îdeolojîye avakerdişê Tirkîye, îdeolojîyê Tirktîye, yanê yew şar – yew beyraqe – yew dîn, bi kilmîyê Kemalîzîm şikîya. Kesanê ke bi nameyê dewlete qesê kerdêne, yan kî xo wayirê dewlete dîyêne, xo zureker vet.

Di: Heto bîn ra ziwanê Kurdan “ziwanoke hetanî nika çînê bî“ bi na game bî wayirê prestîjî. Cike televîzyonêde dewlete de bi nê ziwanî êno qesê kerdene. Yanê no ziwan sey ziwanê kesan ke Tirk nîyê, sey yew ziwanêde legîtîmî, sey ziwanêde yew şarî êno qesê kerdene, amo qebul kerdene, Hîrê: Wuncîya sebeta ke merdim bişîkîyo bi nê ziwanî programan bivirazo, venguvajî, rekleman bidêro, u çîyanê bînan bikero, ganî nê ziwanî kî angorê îhtîyacanê xo ravê bêro. Bêguman eke xebatkarê nê televîzyonî wazenê nê karî berdewam bikerê, sebetake bişîkîyê Kurdî sey ziwanê kokmunîkasîyonêde modernî bixebetnê, ganî Kurdî ravê berê. No karî verê xebetkaranê nê televîzyonî de sey koyê vindetîyo.

çar: Sey her sîstemî sîstemê Tikîye kî wazeno verde merdimanê xo bikero wayirê nê karî. Eke xo rê merdimî nêdî, yan kî kêmî dî, na rayê kî dorê êna bêhetan. Yanê kesê ke mîyanê sîstem u Kurdan de bêhet ê. Eke sîstem zaf tenge de bimano kî şîkîno binê kontrolê xo de muhalîfan kî bixebetno. Panc: Sebeta ke verê yewtîya Kurdan asteng bo, yewtîya ke esta kî bikero qesl bikero, bişikno dewlete şîkîna mîyanê Kirmanckî/Zazakî u Kirdaskî kay bikero. Yanê taloke esto, ke dewete yan giranîya xo, îmkananê xo bidêro yew zarave, yan kî yew zarave a zarava bîne ra berzêrî, prestijinêri bigêro, yan kî pratîk de qasê yewbînan ca medero herdimîn zaravan.

şeş: Gelo partî u organîzasyonê Kurdan şîkînê duştê na polîtîka de bivinderê? Yan kî nê partî u organîzasyonî şîkînê/wazenê derheqê polîtîkaya ziwanî de xetayanê xoyê kanan caverdê, dîroka ra şaranê bînan ra derse bigêrê?

Hewt: Ewropa de verde ziwanî bî wayirê emanpasîpasyonê xo. Pêyco şarî binê bando ra bîyanîyan ra vejîyayî restî emansîpasyonê xo. Tewr pêynîye de kî şardewletî amayî ava kerdene. Yanê verde ziwan bî sembolê yew şarî bîyene. şarbîyene kî bîye bingeyê şardewlete/nasyondewlete.Her çiqas ke no dem verdo ra kî gelo seba Kurdan kî prosesêde nîyanên mumkun o?
Naye tekoşina Kurdan, şertê Dinya u dem musnenê ma!

 

Lerzan Jandil

 

 

Cavkanî: Yeniozgurpolitika.com